Sezaryen Oranları Üzerinden Kadın Doğum Uzman’larına Yönelik Denetimlere İlişkin Bilgi Notu
Muğla Tabip Odası olarak son günlerde alanda Kadın Doğum Uzman’larına yönelik olarak Sezaryen Oranları üzerinden soruşturmalar başlatıldığı ve “Mesleki Eğitim” adı altında üç ile altı ay arasında aslında “Meslekten Men” olarak kabul edilmesi gereken uygulamalara tanık olmaktayız. Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın sonuçlarından bir yenisi ile karşı karşıyayız. Hekimlerin mesleki sorumluluk ve özerkliğini ortadan kaldıran bu uygulama kabul edilemez, başta TTB olmak üzere Tabip Odası olarak bu ve benzer uygulamalara karşı “Hukuki” ve “Fiili” mücadele yürüttüğümüzü ve bunu sürdüreceğimizi vurgulamak istiyoruz.
Tabip Odası olarak , hem konuyu tartışmak ve hem de bu konuda hekimlerin bilinçli hareket etmeleri sağlamak adına bir kılavuz oluşturulmuştur.
Bilindiği üzere, sezaryen girişimlerinin belirli sezaryen oranlarının üzerinde bulunan hekimlerin klinik görevlerinden uzaklaştırılarak belirli sürelerle eğitime alınmaları ve bu süreçte çalıştığı kurumca işten çıkarılarak, geçinebileceği herhangi bir maaş almadan eğitime gönderileceğine ilişkin uygulamalar gündemde yer almaktadır.
Sadece sezaryen girişiminin sayısal oranları üzerinden bir değerlendirme yaparak hekimleri yaptırımlar ile karşı karşıya bırakmak, hekimin mesleki yetersizliği olarak yorumlamak ve hekimin etik yükümlülüğe aykırı davranmış olduğu kanaatine varmak doğru olmadığı gibi, bu uygulama ile hekimlerin bilimsel ve mesleki özerkliğinin ortadan kaldırılması ve mağduriyetine neden olunmaktadır.
Bilimsel olarak sezaryen endikasyonları biliniyorken, yalnızca sayı ve oran üzerinden değerlendirmelerle bir yargılama oluşturulması, bunun üzerinden geri dönülmesi olanaksız sonuçlar oluşturulması kabul edilemez. Bu, hekimler üzerine baskı oluşturmak, mesleki uygulamalarında sınırlandırmak, mevcut iktidar anlayışının sağlığı ticarileştirmenin yanında gericileştirme ve bilimden uzaklaştırma amacını taşımaktadır.
Konu ile ilgili süreç dört basamakta yürütülmektedir. Sürecin başlaması ile birlikte ilgili hekimin hemen Tabip Odası ile ilişkilenerek Hukuk Danışmanlık hizmeti alma yoluna gitmesi gereklidir.
SÜREÇ HAKKINDA BİLGİLENDİRME
A-UYARI SÜRECİ
- Hekimler, primer sezaryen oranları üzerinden idari denetimlere tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda, İl Sağlık Müdürlükleri tarafından ilk denetim, ilk tespit veya ilk uyarı yazısı tebliğ edilebilecektir.
- Denetim sonucu ilk aşamada tespit edildiği belirtilen primer sezaryen oranı üzerinden ‘’uyarı’’ şeklinde idari yaptırım uygulaması olacaktır. Bu minvalde, İdare tarafından idari denetime gelinebileceği gibi uyarı yazıları tebliğ edilebilecektir. Zira bu uyarı yazıları, yapılacak sonraki tespitte, 2. Tespite dayanak gösterilerek ileride uygulanabilecek Sağlık Meslekleri Kuruluna sevk kararı alma ve yaptırım uygulama sürecinin ilk aşaması olarak kabul edilebilecektir.
- Bu uyarı yazıları hekimler tarafından mutlak surette ciddiye alınmalı, yazının içeriği ve kapsamı, ek ve dayanak belgeleri ve tebliğ belgesi iyi incelenmeli, tebliğ tarihine dikkat edilmeli, belgeler muhafaza edilmelidir.
- Hangi hasta dosyaları üzerinde inceleme yapıldığı, sadece sezaryen kararı mı yoksa hastanın tüm klinik bulguları üzerinden mi bir denetim ve inceleme yapıldığı sorulmalı ve buna dair belgelerin temini istenmelidir.
- Uyarının mahiyeti ve uyarı niteliğindeki idari işlemin esasına göre BU AŞAMA’dan itibaren TABİP ODASI ilişkilenerek bilgilenmeli ve gerekirse süreç ile ilgili hukuki destek alınmalıdır.
B- İKİNCİ DENETİM AŞAMASI
- Uyarı sonrası devam eden süreçte, yeniden denetim yapılabilir. Bu denetim sonucunda, Sağlık Meslekleri Kurulu’na sevk kararı verilmesi ihtimali olacaktır.
- İlk tespitte yapılan şekilde, hangi hasta dosyaları üzerinden inceleme yapıldığı öğrenilmelidir. İncelendiği belirtilen tüm hasta dosyalarının tamamının bir sureti temin edilerek hasta dosyaları ve hastanın kliniği üzerinde çalışmalar yapılmalı ve her bir hasta özelinde tıbbi endikasyonlar ve hastanın klinik tablosu ve alınan kararın gereği ayrıntılı şekilde hazırlanmalıdır.
- Bu aşamada hukuki destek alınmalı ve işletilecek hukuki süreç için hazırlıklar yapılmalıdır.
!!! Yapılacak tüm denetimlerde, hekime savunma hakkı muhakkak verilmelidir. Hekim, İdareden tüm dayanak belgelerin kendisine verilmesini ve yazılı savunma yapmak üzere süre talep etmelidir. Verilecek savunma süresi 7 gün olacak olup bu süreye dikkat edilmelidir.
C- SAĞLIK MESLEKLERİ KURULUNA SEVK
- Sağlık Meslekleri Kurulu’na sevk kararı sonrası Kurul tarafından savunma talep edilecektir. Savunma için Kurul tarafından bir süre tayin edilecek olup süresi içerisinde yazılı savunmalar yapılmalıdır.
- Savunmalarda, sadece uygulanan sezaryen oranları üzerinden bir savunma yapmak yerine, her bir doğum ve gebelik süreci hakkında klinik dayanaklar ve tıbbi endikasyonlara yer verilerek bir savunma yapılması gerekmektedir.
- Savunma hazırlarken, tüm süreçte edinilen belgeler, denetim tutanakları, raporlar, hasta dosyası, epikriz raporları vb tüm belgeleri edinerek bu belgeler ile de değerlendirilmek suretiyle savunma hazırlanmalıdır.
D- SAĞLIK MESLEKLERİ KURULU TARAFINDAN VERİLEN İDARİ YAPTIRIM KARARI
- Sağlık Meslekleri Kurulu tarafından, idari yaptırım kararı verilebilecektir. Bu karar, mesleki yeterlilik eğitimi, eğitim süresince mesleğin yapılmasının belirli bir süre yasaklanması/sınırlandırılması veya başkaca farklı bir idari yaptırım uygulama kararı olabilecektir.
- Bu karara karşı idari yargıda, yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açılabilecektir. Dava açma süresi bulunduğundan, kararın tebliğ tarihi önemli olup tebliğ belgesini muhafaza ederek ve tebliğ tarihini not alarak en kısa sürede hukuki destek alınmalıdır.
SONUÇ:
Hekimler tarafından olası denetim ve idari yaptırım uygulanma sürecine gerekli tüm önlemler alınmalı, hasta/gebe dosyaları tüm titizliği ile tutulmalıdır. Bu kapsamda, her bir hasta dosyası ve hasta kontrol notları titizlikle tutulmalı, hastanın tüm klinik öykülerini ayrıntıları ile not alınmalı, gebeye/hastaya yapılan tüm tetkikler, NST, CTG, partograf, travay kayıtları eksiksiz ve ayrıntılı tutulmalı, hastanın/gebenin doğum notları, epikrizleri, orderleri, hemşire takip notları eksiksiz ve ayrıntılı olmalı, hastaların mutlak surette aydınlatılmış onamları yazılı olarak alınmış olmalıdır.
MUĞLA TABİP ODASI YÖNETİM KURULU

